Ticari Elektronik İleti

Ali Yurtsever

6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun (Kanun) yürürlüğe girmesiyle birlikte, günümüzde pek çok şirketin kullanmakta olduğu promosyon, tanıtım ve reklam amaçlı ticari elektronik iletilerin kullanıcı ve müşterilere iletilmesi, belirli şart ve koşullara bağlanmıştır. Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte (Yönetmelik) yapılan son değişiklikleri takiben ise, kullanıcı ve müşterilerine ticari elektronik ilet göndermek isteyen kişi ve kurumlara (hizmet sağlayıcılar) İleti Yönetim Sistemine (İYS) kayıt zorunluluğu getirilmiştir. Hizmet sağlayıcıların ağır idari yaptırımlarla karşı karşıya kalmamaları için, söz konusu yükümlülüklere azami derece özen göstermeleri oldukça önemlidir.

Ticari Elektronik İleti Tanımı ve Onay Alınması

 Ticari elektronik ileti, Kanunun 2., Yönetmeliğin ise 4. Maddesinde tanımlanmış durumdadır. Her iki madde uyarınca ticari elektronik ileti “telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli ileti” olarak tanımlanmıştır. Burada her ne kadar genel bir tanım yapılmış olsa da, müşterilerine ileti göndermek isteyen kurum ve kuruluşlar, hangi iletilerin ticari olarak değerlendirileceği konusunda emin olamamaktadır. Kanunun 6. Maddesi uyarınca, ticari elektronik iletiler, ancak alıcıların önceden alınmış onaylarının varlığı halinde gönderilebileceğinden, hangi iletilerin ticari elektronik ilet olarak değerlendirileceğinin belirlenmesi oldukça önemlidir.

Bu kafa karışıklığını ortadan kaldırmak adına, Yönetmeliğin 5. Maddesinde yapılan değişiklikle, hangi iletilerin ticari elektronik ileti olarak değerlendirileceği açıkça belirlenmiş durumdadır. İşbu 5. Madde uyarınca kişi veya kurumların, mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderdiği her türlü ileti, ticari elektronik ileti olarak değerlendirilecek ve dolayısıyla alıcının önceden verilmiş onayı olmaksızın gönderilemeyecektir.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, Kanunun 6. Maddesi uyarınca ticari elektronik iletilerin alıcılara iletilebilmesi için, ilgili alıcıların önceden alınmış olan onaylarının bulunması gerekmektedir. İşbu onayın yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim aracıyla alınması mümkündür. Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise, işbu Kanun ile 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanu (KVKK) hükümlerinin alınacak onay bakımından çelişmesidir. Bu çelişki, Kişisel Verileri Koruma Kurumunun verdiği son kararlarla daha da belirgin hale gelmiştir. Dolayısıyla ticari elektronik ileti için iletişim onayı alınırken, KVKK hükümlerinde belirtilen açık rıza hükümlerinin de dikkate alınması ve alınacak onay/rızaların her iki kanun hükümlerine uygun olarak alınması önemlidir.

İleti Yönetim Sistemi ve Kayıt Yükümlülüğü

Her ne kadar Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile ticari elektronik iletilerin gönderilmesine ilişkin usul ve esaslar açık şekilde belirlenmiş olsa da, ileti gönderilen alıcıların hangi kişi ve kurumlara ne şartlarda onay verdiklerini takip edememesi, ileti gönderenlerin izni olmayan alıcılara ileti göndermeye devam etmesi gibi uygulamada aksaklıklar yaşandığı görülmektedir. Bu aksaklıkların giderilmesi ve alıcılardan alınan tüm onayların ulusal entegre bir sisteme girilerek bu sistem üzerinden onayların kontrol edilmesi ve buna göre ilet gönderime yapılması amacıyla, Yönetmelikte yapılan değişiklikle Türkiye Ticari İleti Yönetim Sistemi (İYS) getirilmiştir.

İYS, ulusal bir onay sistemi olarak özetlenebilir. Bu sistem sayesinde ticari elektronik ileti göndermek isteyen hizmet sağlayıcıları, İYS üzerinden alıcılardan onay alabilmesi, alıcılar daha önceden vermiş oldukları onaylara ilişkin iptal ve ret haklarını kullanabilmesi ve mevzuata aykırı yapılan gönderimlere ilişkin şikayetlerini yine bu sistem üzerinden sunabilmesi amaçlanmaktadır.

Bu kapsamda, sistemin ulusal ve entegre olabilmesi ve tüm alıcıların onaylarını sistem üzerinden kontrol edebilmeleri için, Yönetmeliğin 5. Maddesinde yapılan değişiklikle, ticari elektronik ileti göndermek isteyen hizmet sağlayıcılarının İYS’ye kayıt zorunluluğu getirilmiştir. Buna göre, hizmet sağlayıcıları, İYS’ye kayıt olmakla yükümlü olup, alıcılardan aldıkları onayları da bu sisteme yüklemek zorundadır. Yönetmeliğin 5/3 maddesi uyarınca da İleti Yönetim Sistemi üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilmesi yasaktır.

İleti Yönetim Sistemine Kayıt Zorunluluğu Olan Kişi ve Kurumlar

 Yönetmelikte yer alan “hizmet sağlayıcıları” ibaresi, bazı gerçek ve tüzel kişilerde işbu İYS sistemine kayıtlı olmak zorunda olmadıklarına ilişkin bir yanlış anlaşılmaya sebep olmaktadır. Zira, Yönetmelik, hizmet sağlayıcıları “elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişiler” olarak tanımlamaktadır. Bu tanımdan yola çıkara, sadece elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin kayıt zorunluluğu olduğu şeklinde bir sonuca varılabilecek olsa da, yine Yönetmeliğin 5/2. Maddesi , ticari elektronik ileti göndermek isteyen tüm gerçek ve tüzel kişilerin İYS’ye kaydolmasını zorunlu tutmaktadır.

Dolayısıyla, herhangi bir şekilde ticari faaliyette bulunan ve/veya sundukları hizmet/ürünlere ilişkin veya kendi marka ve/veya işletmesini tanıtmak ve/veya reklam yapmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerine ticari elektronik ilet göndermek isteyen tüm gerçek ve tüzel kişiler, işbu İleti Yönetim Sistemine kaydolmak ve daha önceden alıcılardan almış oldukları tüm onayları İYS’ye yükleme zorundadır. İşbu yükümlülüklere uymayarak İYS’ye kaydolmayan ve/veya sistemde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderen tüm kişi ve kurumlar hem Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hem de KVKK kapsamında idari yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir.

İYS’ye kaydolma yükümlülüğü olan hizmet sağlayıcılarının, sistemi kaydolmaları için belirlenen son tarih, 31.05.2020 olarak belirlenmişti. Ancak, bu süreçte Covid-19 salgınının günlük hayatı olumsuz etkilemesi ve iş süreçlerinde aksaklıklar yaşanmasına neden olması sebebiyle, işbu son kayıt süresi 31.08.2020 tarihine ertelenmiştir. Dolayısıyla, hizmet sağlayıcıların en geç 31.08.2020 tarihine kadar İleti Yönetim Sistemine kayıtlarının tamamlaması ve mevcut alıcı onaylarını sisteme yüklemesi gerekmektedir.

Kayıt Öncesinde Alınan Onayların Geçerliliği

 Yukarıda da belirttiğimiz gibi, İleti Yönetim Sistemine kayıttan önce alıcılardan Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak alınmış olan iletişim onaylarının da en geç 31.08.2020 tarihine kadar İYS’ye yüklenmesi gerekmektedir. İşbu onayların sisteme yüklenmesini takiben, alıcılar verdikleri tüm onayları sistem üzerinden 1 Aralık 2020 tarihine kadar kontrol edebilecek ve diledikleri onayları iptal edebilecektir. 31.08.2020 tarihine kadar sistemi yüklenmiş olan onayların alıcılar tarafından 1 Aralık 2020 tarihine kadar iptal edilmemesi halinde, bu onayların yeni sistem bakımından da geçerli olacağı kabul edilmiştir. Dolayısıyla, kayıttan önce alınmış onayların İYS’ye 31.08.2020 tarihine kadar yüklenmemesi veya yüklenen onayların 1 Aralık 2020 tarihine kadar ilgili alıcılar tarafından İleti Yönetim Sistemi üzerinden veya başka bir yolla iptal edilmesi halinde, bu onaylara dayanarak ilgili alıcılara ticari elektronik ileti gönderiminin durdurulması gerekecektir.

CategoryTüm Makaleler
© 2020 ASY LEGAL Law Office. All rights reserved.
logo-footer