Kişisel Verilerin Korunması

Ali Yurtsever

6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) yürürlüğe girmesi ile birlikte, Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin takibini yapmakla yetkilendirilmiş olan Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), yükümlülüklerini ihlal eden kişi ve kurumlara idari para cezaları vermeye başlamıştır. Söz konusu yaptırımlar KVKK madde 18’de belirlenmiştir. Ancak, ilgili maddede idari para cezaları için belirlenen alt ve üst sınırlar arasındaki makasın çok geniş tutulmuş olması, uygulamada keyfi ve fahiş idari para cezaları verilmesine sebep olmaktadır. Zira, ilgili madde uyarınca, farklı ihlaller için verilebilecek idari para cezaları 5.000 TL’den başlayarak 1.000.000 TL’ye kadar çıkabilmektedir.

Kurulun Verdiği İdari Para Cezalarının Niteliği

KVKK madde 22 uyarınca Kurul, KVKK’da belirlenen yükümlülüklere aykırılık halinde öngörülmüş olan idari yaptırımlara karar vermeye yetkilidir. KVKK kapsamında uygulanacak yaptırımlar ise, Kabahatler başlıklı 18. maddede düzenlenmiş durumdadır. Her ne kadar ilgili maddede yaptırımlar listelenmiş olsa da, bu yaptırımların niteliğine ve itiraz mercilerine ilişkin açık bir düzenleme yapılmadığı görülmektedir. Bunlara ilişkin açık hüküm olmamakla birlikte; KVKK gerekçesinde işbu yaptırımların kabahat olarak değerlendirildiği ve dolayısıyla Kurulun yaptırımla ilgili karar verirken 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’nun (Kabahatler Kanunu) 17. maddesi hükümlerini uygulayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla söz konusu idari para cezalarının Kabahatler Kanunu kapsamında değerlendirilmeleri gerekmektedir.

Kabahatler Kanunun 17. maddesi uyarınca, idari para cezalarının maktu olarak belirlenebilmesinin yanı sıra, kanunlarda alt ve üst gösterilmek suretiyle de belirlenmesi mümkündür. Dolayısıyla KVKK’da yer alan düzenlemeler Kabahatler Kanunu ile çelişmemektedir. Ancak, yine aynı maddede, idari para cezalarının alt ve üst sınır gösterilerek belirlenmesi halinde, idarî para cezasının miktarı belirlenirken işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulacağı da açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla, Kurulun veri sorumlularına / veri işleyenlere KVKK kapsamında idari para cezası verirken, ihlal ettikleri hükmün niteliğini, ihlaldeki kusurlarını ve ekonomik durumlarını gözetmek zorundadır.

İdari Para Cezalarının Miktarı ve Takdir Yetkisi

Bu noktada, Kurul tarafından KVKK kapsamında verilmiş olan idari para cezalarının miktarlarının değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Zira, yukarıda da belirtildiği üzere, Kabahatler başlıklı KVKK’nın 18. maddesinde yer verilen idari para cezaları için belirlenen alt ve üst sınırlar arasındaki makas oldukça geniş tutulmuştur. Kanun koyucu, söz konusu makas genişliğine gerekçede bunu bilinçli olarak yapıldığını ve Kurulun karar verirken Kabahatler Kanununda yer alan hükümleri gözeterek karar vermesi gerektiğini belirtmiştir.

Kurul tarafından bugüne kadar verilen kararlar incelendiğinde, söz konusu kararların bazılarında, veri sorumlularının ekonomik durumları fark etmeksizin üst sınırdan veya üst sınıra çok yakın miktarda idari para cezası verdiği görülmektedir. Dolayısıyla bazı kararlarda Kabahatler Kanunun 17. maddesinde yer alan şart ve koşullara uyulmadığı ve detaylı gerekçelendirme yapılmaksızın üst sınırdan idari para cezaları verildiğinin iddiası mümkündür. Bu şekilde hakkaniyetten uzak cezaların verilmesinde, Kurulun yasal dayanak olarak kullandığı KVKK ve ikincil mevzuatta, idari para cezalarının belirlenmesinde kullanılacak usul ve esaslara ilişkin açık bir düzenleme bulunmamasının payı oldukça fazladır. Her ne kadar getirilen muğlak düzenlemelerle Kurula cezaları belirlemede geniş yetki tanınmak istenmiş olsa da bu belirsizlik, bazı durumlarda Kurulun gereğinden yüksek idari para cezaları vermesine de sebep olmaktadır.

Geniş takdir yetkileri sebebiyle verilmiş olan fahiş idari para cezaları bakımından Danıştay yerleşik içtihatlarında, idari para cezası vermeye yetkili makamın Kabahatler Kanunu`nda belirtilen kriterleri dikkate alarak ceza tayin etmesi gerektiğini, her ne kadar ilgili kuruma takdir yetkisi verilmiş olsa da bu takdir yetkisinin öncelikle ilgili mevzuatta belirlenen sınırlar ve amaçlar doğrultusunda objektif kriterlere dayanarak kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Bunun yanı sıra, Anayasa Mahkemesi de bir kararında, idari para cezalarının miktarı belirlenirken, işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumunun birlikte gözetilerek cezanın kişiselleştirilmesi gerektiğine karar vermiştir. Dolayısıyla Kurul, KVKK kapsamında idari para cezası verirken sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığı gibi, bu ceza miktarlarını belirlerken somut olayın nitelikleri ile ihlalde bulunan kişi/kurumun ekonomik durumunu gözeterek hakkaniyet çerçevesinde bir ceza vermesi gerekmektedir.

Kurul Tarafında Verilen İdari Para Cezalarına İtiraz

 Yukarıda da belirttiğimiz üzere, KVKK gerekçesinde 18. madde kapsamında verilecek olan idari para cezalarının Kabahatler Kanununa tabi olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu idari para cezaları ile ilgili itirazlara ilişkin de Kabahatler Kanununun hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Kabahatler Kanununun 27. maddesi uyarınca, idari para cezasına ilişkin kararlara karşı kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilecektir. Bu kapsamda, Kurulun KVKK kapsamında ilgili veri sorumlularına /veri işleyenlere idari para cezası vermesi halinde, ilgili veri sorumluları / veri işleyenler, söz konusu idari para cezasının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde yetkili Sulh Ceza Hakimliğine itiraz ederek, cezanın iptalini veya yeniden değerlendirilmesini talep edebilirler.

Bu noktada belirtmemiz gerekir ki, son dönemlerde Kurulun vermiş olduğu bazı fahiş idari para cezalarına karşı itiraz edilmiş ve bu kararlar Sulh Ceza Hakimliklerince yeniden incelenmiştir. Yargıya intikal eden bazı kararların, hakkaniyetten uzak para cezaları içerdiği ve üst sınırdan verilen cezaların Kurul tarafından gerektiği şekilde gerekçelendirilmediği görülmüştür. Bu kapsamda yakın tarihli bir Sulh Ceza Hakimliği kararında, Kurul tarafından verilmiş olan idari para cezalarından birinin “idari para cezası düzenlenirken alt sınırdan neden uzaklaşıldığının” idari yaptırım kararında açıkça belirtilmemesi sebebiyle, verilen ceza yeniden değerlendirilerek miktarının düşürülmesine karar verilmiştir.

Her ne kadar bu konu ile ilgili henüz belirgin bir içtihat oluşmamış olsa da, son dönemlerde verilen yargı kararlarında, KVKK kapsamındaki bazı idari para cezalarının hakkaniyetten uzak ve gerekçelendirilmeksizin üst sınırdan verildiğinin tespit edildiği ve bu ceza miktarlarının düşürüldüğü gözlemlenmektedir. Düşüncemiz, KVKK ve ikincil mevzuatında idari para cezalarının belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar açıkça belirlenmedikçe ve Kurul kararlarında bu kapsamda yeterli gerekçelendirme yapılmadıkça, söz konusu idari para cezaları kararları ile ilgili bu sorunlar devam edecek ve yargıya intikal edenlerin miktarının düşürülmesi mümkün olacaktır.

CategoryTüm Makaleler
© 2020 ASY LEGAL Law Office. All rights reserved.
logo-footer